تابلوی نقشه‌ی یزد

درباره‌ی یزد

در بافت قدیم یزد، راه را با بادگیرها و مناره‌ها پیدا می‌کنی. کوچه‌ها خشتی‌اند، باریک و پرپیچ، و ساباط‌ها بالای سرت سایه می‌اندازند. دو مناره‌ی مسجد جامع از خیلی از پشت‌بام‌ها پیداست و همین کمک می‌کند گم نشوی، یا دست‌کم دیرتر گم شوی.

ظهرهای تابستان شهر پشت دیوارهای ضخیم پنهان است. عصر که سایه‌ها بلند شد، میدان امیرچخماق پر می‌شود و جلوی شیرینی‌فروشی‌ها صف می‌بندند. قطاب و باقلوا و پشمک را یزدی‌ها هر جا که بروند، از همین شهر با خودشان می‌برند.

یزدی‌ها شهرشان را دو تکه می‌بینند: هسته‌ی فشرده‌ی بافت تاریخی و خیابان‌های تازه‌ای که دورش باز شده‌اند. در تابلو هر دو را می‌شود داشت. خانه‌ی مادربزرگ در فهادان، باغ دولت‌آباد که عصرهای جمعه آن‌جا قدم می‌زدید، دانشگاه یزد در صفاییه که چهار سال هر روز تا آن‌جا رفتی. برای خانواده‌های زرتشتی شهر، آتشکده هم جایی است که بی‌آن نقشه کامل نمی‌شود.

کسی که سال‌ها پیش از یزد رفته، معمولاً هنوز می‌تواند از مسجد جامع تا در خانه‌ی قدیمی را بی‌اشتباه بشمارد: دو کوچه چپ، یک ساباط، بعد در چوبی.